Managing Males in Early Lay: The Goldilocks Zone

Early lay is one of the most critical periods for broiler breeder males. From light stimulation through to peak production, male management directly sets up the fertility performance for the rest of the flock. Small mistakes at this stage can have lasting impacts that are difficult to correct later.

การจัดการไก่พันธุ์เพศผู้ในช่วงเริ่มให้ผลผลิตไข่: สภาวะสมดุลเพื่อสมรรถภาพการสืบพันธุ์สูงสุด

ช่วงเริ่มต้นให้ผลผลิตไข่ถือเป็นหนึ่งในระยะที่วิกฤตที่สุดสำหรับการจัดการไก่พันธุ์เพศผู้ นับตั้งแต่ช่วงการกระตุ้นด้วยแสงไปจนถึงช่วงที่ให้ผลผลิตสูงสุด การจัดการไก่เพศผู้ในระยะนี้จะส่งผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพความสมบูรณ์พันธุ์ (Fertility) ตลอดอายุการใช้งานที่เหลือของฝูง ความผิดพลาดเพียงเล็กน้อยในช่วงนี้อาจส่งผลกระทบต่อเนื่องยาวนานซึ่งยากต่อการแก้ไขในภายหลัง

The Goal: Fit, Active, and Balanced Males

The objective in early lay is simple: Maintain the right number of males in good physical condition, with appropriate skeletal size, fleshing, and body weight. Fertility depends not only on male numbers, but on male quality. Even a flock with the correct mating ratio can underperform if males are either too thin, too heavy, or not actively mating.

เป้าหมาย: ไก่เพศผู้ที่ฟิต กระฉับกระเฉง และสมดุล

เป้าหมายสูงสุดคือการรักษาจำนวนไก่เพศผู้ให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม พร้อมด้วยสภาพทางร่างกายที่ดี มีขนาดโครงสร้าง (เฟรม) การพัฒนาของกล้ามเนื้อหน้าอก และน้ำหนักตัวที่สอดคล้องตามมาตรฐาน ความสมบูรณ์พันธุ์ไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนไก่เพศผู้ที่มีภายในฝูงแต่ขึ้นอยู่กับคุณภาพของไก่เพศผู้ แม้แต่ฝูงที่มีสัดส่วนการผสมพันธุ์ (Mating ratio) ที่ถูกต้องตามเกณฑ์ ก็อาจให้สมรรถภาพต่ำกว่าเป้าหมายได้หากพ่อพันธุ์มีน้ำหนักตัวน้อยเกินไป หนักเกินไป หรืออัตราการการขึ้นผสมต่ำ

Underweight Males (Hidden but Critical Risk)

In early production, males exhibit high mating activity, increasing their nutrient requirements. Males are generally excluded from female feeders starting at about 22 weeks. Almost all males should be unable to access the female feed by about 26 weeks. As the males cease to supplement their allocated ration, they can lose weight and physical condition. Monitor feed clean-up time and feeding space on the males daily through peak and weigh males at least twice a week during this period to help determine the correct feed volumes to maintain male quality. If weights fall, double-check with a second weighing before taking action.

If feed intake is insufficient, the males will become lethargic, their crowing will decrease, their facial and vent colors may fade, and their combs may become soft and loose. A decline in testes size and mating activity typically accompanies these changes. Body weight and condition will deteriorate, and in severe cases, molting can occur, at which point male body weight cannot be recovered.

ไก่เพศผู้น้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ (วิกฤตที่ซ่อนอยู่)

ไก่เพศผู้จะแสดงกิจกรรมการผสมพันธุ์ในระดับสูงในช่วงเริ่มให้ผลผลิต ส่งผลให้ความต้องการสารอาหารเพิ่มมากขึ้น โดยทั่วไปไก่เพศผู้จะถูกจำกัดพื้นที่ไม่ให้เข้าถึงรางอาหารของไก่เพศเมียตั้งแต่อายุประมาณ 22 สัปดาห์ และภายในอายุ 26 สัปดาห์ ไก่เพศผู้เกือบทั้งหมดควรถูกจำกัดการเข้าถึงอาหารของไก่เพศเมีย เมื่อไก่เพศผู้กินหยุดการขโมยอาหารของไก่เพศเมียและได้รับเพียงอาหารในส่วนที่จัดสรรไว้ให้เท่านั้น อาจส่งผลให้น้ำหนักตัวและสภาพร่างกายถดถอยลง ผู้จัดการฟาร์มจึงต้องเฝ้าติดตามระยะเวลาที่อาหารหมด (Clean-up time) และพื้นที่การกินอาหารของไก่เพศผู้เป็นประจำทุกวันในช่วงพีค พร้อมทั้งทำการชั่งน้ำหนักอย่างน้อยสัปดาห์ละสองครั้งเพื่อกำหนดปริมาณอาหารที่ถูกต้องในการรักษาคุณภาพของไก่เพศผู้ หากพบว่าน้ำหนักตัวลดลง ควรทำการชั่งซ้ำเพื่อยืนยันข้อมูลก่อนดำเนินการแก้ไข

หากได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ ไก่เพศผู้จะมีอาการเฉื่อยชา การขันลดลง สีบริเวณใบหน้าและก้นอาจซีดจางลง รวมถึงหงอนจะมีลักษณะนิ่มและหย่อนยาน การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้มักมาพร้อมกับการลดขนาดของอัณฑะ และกิจกรรมการผสมพันธุ์ที่ลดลง สภาพร่างกายจะเสื่อมโทรมลงอย่างรวดเร็ว และในกรณีที่รุนแรงอาจเกิดสภาวะผลัดขน ซึ่งหากถึงจุดนี้จะไม่สามารถกู้คืนน้ำหนักตัวและสมรรถภาพของไก่เพศผู้กลับมาได้อีก

Overweight Males (More Visible, Equally Damaging)

If separate-sex feeding is poorly managed, males may continue to steal female feed until about 30 weeks of age. This can lead to overweight and over-fleshed males, along with lighter females, who produce low-weight eggs and peak poorly. Monitoring feeding is crucial to determine if this is occurring. Review male exclusion practices if this behavior is observed.

Males can also become overweight due to overfeeding or uneven feed consumption amongst themselves, in which case a sub-population of heavy males will develop. Heavy males tend to have excessive breast development. Females will try to avoid mating with overweight males, and over-fleshed males can struggle to mate effectively, leading to increased feather wear in females. Overweight males are often the first to go through testicular regression. Overweight males should be assessed and removed from the flock if they show no signs of mating activity.

ไก่เพศพันธุ์น้ำหนักเกินเกณฑ์ (สังเกตเห็นได้ง่ายกว่าแต่ส่งผลเสียไม่แพ้กัน)

หากการจัดการการให้อาหารแบบแยกเพศ (Separate-sex feeding) ขาดประสิทธิภาพ ไก่เพศผู้อาจยังคงขโมยอาหารของไก่เพศเมียได้จนถึงอายุ 30 สัปดาห์ ซึ่งจะนำไปสู่ภาวะน้ำหนักตัวและกล้ามเนื้อหน้าอกเกินเกณฑ์ ในขณะที่ไก่เพศเมียจะมีน้ำหนักตัวต่ำเกินไปส่งผลให้ผลิตไข่ที่มีน้ำหนักน้อยและให้ผลผลิตช่วงพีคได้ไม่ดี การเฝ้าติดตามพฤติกรรมการกินอาหารจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง หากพบพฤติกรรมดังกล่าวควรทบทวนวิธีการกันไก่เพศผู้ออกจากรางอาหารไก่เพศเมียทันที นอกจากนี้ไก่เพศผู้อาจมีน้ำหนักเกินจากการได้รับอาหารมากเกินไปหรือการแก่งแย่งอาหารภายในกลุ่มจนเกิดกลุ่มย่อยของไก่เพศผู้ที่น้ำหนักสูงเกินไป ซึ่งมักมีการพัฒนาของกล้ามเนื้อหน้าอกที่มากเกินพอดี โดยทั่วไปไก่เพศเมียมักจะหลีกเลี่ยงการผสมพันธุ์กับไก่เพศผู้ที่มีน้ำหนักเกิน และไก่เพศผู้ที่อ้วนเกินไปจะประสบปัญหาในการผสมพันธุ์อย่างมีประสิทธิภาพ นำไปสู่การหลุดร่วงของขนไก่เพศเมียที่เพิ่มขึ้น ไก่เพศผู้น้ำหนักเกินมักเป็นกลุ่มแรกที่เกิดภาวะอัณฑะฝ่อตัว ดังนั้นจึงควรประเมินสภาพไก่เหล่านี้และคัดออกจากฝูงหากไม่พบสัญญาณของกิจกรรมการผสมพันธุ์

Mating Ratios

Under most circumstances, no more than 10 males per 100 females are recommended at light stimulation, with this number reduced to about 8.5 per 100 females just after peak. Mating behaviors should be monitored and ratios adjusted. As the flock ages, fewer males are required, so poor-quality or non-working males should be gradually removed. Removing a few males per week is better than removing many at once.

อัตราส่วนการผสมพันธุ์ (Mating Ratios)

ภายใต้สถานการณ์ส่วนใหญ่ แนะนำให้มีสัดส่วนไก่เพศผู้ไม่เกิน 10 ตัวต่อไก่เพศเมีย 100 ตัวในช่วงการกระตุ้นด้วยแสง และลดสัดส่วนลงเหลือประมาณ 8.5 ตัวต่อไก่เพศเมีย 100 ตัวทันทีหลังช่วงพีค ควรเฝ้าติดตามพฤติกรรมการผสมพันธุ์และปรับสัดส่วนให้สอดคล้องกับสภาพจริง ลดจำนวนไก่เพศผู้ลงเมื่อฝูงมีอายุมากขึ้น ไก่เพศผู้ที่ด้อยคุณภาพหรือไม่ทำงานควรได้รับการคัดออกอย่างค่อยเป็นค่อยไป การคัดออกสัปดาห์ละไม่กี่ตัวให้ผลดีกว่าการลดจำนวนลงครั้งละมาก ๆ ในคราวเดียว

ไก่เพศผู้ที่มีคุณภาพดีควรมีน้ำหนักตัวใกล้เคียงกับเป้าหมาย มีคะแนนสภาพร่างกาย (กล้ามเนื้อหน้าอก) อยู่ที่ระดับ 2 ในช่วงก่อนถึงจุดพีค กล้ามเนื้อหน้าอกควรมีความแน่น ซึ่งบ่งบอกว่าไม่มีการถดถอยของปริมาณกล้ามเนื้อ ขาควรตรงไม่มีนิ้วเท้าบิดงอ และฝ่าเท้าอยู่ในสภาพสะอาดและสมบูรณ์ ใบหน้าควรมีสีแดงเข้มสม่ำเสมอ โดยไก่ที่เริ่มเสียสภาพจะเริ่มสูญเสียความเข้มของสีจากบริเวณรอบดวงตาออกไป ไก่เพศผู้ที่ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพจะแสดงร่องรอยขนหลุดบางส่วนรอบหัวไหล่ หน้าอก และสะโพก ในขณะที่ไก่เพศผู้ที่มีขนสมบูรณ์เกินไปมักบ่งชี้ถึงการขาดกิจกรรมการผสมพันธุ์ นอกจากนี้ไก่เพศผู้ที่พร้อมทำงานจะมีก้นที่มีสีแดง ชุ่มชื้น และมีร่องรอยขนหลุดรอบบริเวณดังกล่าว

Too many males in the house can be as bad as too few. In early production, some signs of feather wear on the females are normal, with moderate loss of the feathering on the back of the neck and tail, indicating mating activity. However, increased feather loss can indicate over-mating. If this is not addressed, it can lead to excessive feather loss, skin damage, poor hen welfare, drops in hatchability, and loss of egg production. Over-mated hens may hide from the males under nest boxes and equipment. Too many males in the house can also cause aggression between males, ultimately leading to poor welfare and potential injuries. Over-mating can be observed from about 26 weeks onwards, becoming most obvious around 30 weeks. Immediate reduction in male numbers is required to prevent permanent loss of flock fertility. 

การมีจำนวนไก่เพศผู้ในโรงเรือนมากเกินไปส่งผลเสียไม่ต่างจากการมีน้อยเกินไป ในช่วงเริ่มให้ผลผลิต ร่องรอยขนหลุดบนตัวไก่เพศเมียบางส่วน เช่น บริเวณหลังคอและหาง ถือเป็นเรื่องปกติที่บ่งบอกถึงกิจกรรมการผสมพันธุ์ อย่างไรก็ตาม หากพบการสูญเสียขนที่รุนแรงอาจบ่งชี้ถึงสภาวะการผสมพันธุ์ที่หักโหมเกินไป (Over-mating) ซึ่งหากไม่ได้รับการแก้ไขจะนำไปสู่ความเสียหายของผิวหนัง กระทบต่อสวัสดิภาพของแม่ไก่ ทำให้อัตราการฟักและผลผลิตไข่ลดลง แม่ไก่ที่ถูกผสมพันธุ์หนักเกินไปอาจหนีไปซ่อนตัวใต้รังไข่หรืออุปกรณ์ต่าง ๆ นอกจากนี้จำนวนไก่เพศผู้ที่มากเกินไปอาจก่อให้เกิดความก้าวร้าวระหว่างพ่อพันธุ์เอง นำไปสู่การบาดเจ็บ สภาวะการผสมพันธุ์หักโหมสามารถสังเกตได้ชัดเจนตั้งแต่อายุ 26 สัปดาห์เป็นต้นไป และจะเห็นผลกระทบได้ชัดที่สุดในช่วงอายุ 30 สัปดาห์ จึงจำเป็นต้องลดจำนวนไก่เพศผู้ลงทันทีเพื่อป้องกันความสูญเสียด้านความสมบูรณ์พันธุ์อย่างถาวร

Managing males in early lay is like the story of Goldilocks; not too light, not too heavy, with just the right skeletal size and body condition; not too many, not too few; and not just in the house, but active and effective. When males are fit, evenly distributed, and actively mating, good fertility will follow. When they are not, even the best female performance cannot make up for it.

การจัดการไก่พันธุ์เพศผู้ในช่วงเริ่มให้ผลผลิตเปรียบเสมือนหลักการ “ความพอดีที่ไม่มากและไม่น้อยเกินไป” มีขนาดโครงสร้างและสภาพร่างกายที่สอดคล้องกัน จำนวนต้องไม่มากหรือน้อยเกินไป และที่สำคัญที่สุดคือต้องไม่ใช่แค่การมีไก่อยู่ในโรงเรือน แต่ต้องเป็นไก่ที่มีความกระฉับกระเฉงและทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เมื่อไก่เพศผู้มีความสมบูรณ์ทางร่างกาย มีการกระจายตัวอย่างสม่ำเสมอ และมีการผสมพันธุ์อย่างกระฉับกระเฉง ความสมบูรณ์พันธุ์ที่ดีจะเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง หากขาดปัจจัยเหล่านี้ แม้สมรรถภาพของไก่เพศเมียจะดีเยี่ยมเพียงใดก็ไม่สามารถชดเชยความสูญเสียที่เกิดขึ้นได้

For more information, visit www.aviagen.com or scan the QR code.

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม โปรดเยี่ยมชมเว็บไซต์ www.aviagen.com หรือสแกน QR code